จับเหตุผลวิบัติ
ประโยคสั้น ๆ ที่ได้ยินที่โต๊ะ ให้บอกว่าเป็นอคติแบบไหน: เหตุผลวิบัติของนักพนัน (gambler's fallacy) มือขึ้น (hot hand) ภาพลวงของการควบคุม การไล่ตามเงินที่เสีย หรือความจำแบบเลือกจำ
ประโยคสิบประโยคจากคลังสิบห้าประโยค อคติห้าแบบ แต่ละข้อมีคำตอบถูกข้อเดียว ทุกประโยคมีคนพูดที่โต๊ะรูเล็ตสักแห่งในคืนนี้
อคติห้าแบบ
เหตุผลวิบัติของนักพนัน: ผลหนึ่ง “ถึงคราวออก” เพราะยังไม่ออกมานาน มือขึ้นความเชื่อผิด ๆมือขึ้น(hot hand) ความเชื่อว่าการชนะติดต่อกัน หรือผลแบบเดียวกันที่ออกติดต่อกัน ทำให้ผลนั้นมีโอกาสเกิดอีกมากขึ้น ที่วงล้อ มันคือเหตุผลวิบัติของนักพนันที่กลับทิศกันอ่านทั้งหมด →: การออกติดต่อกันจะดำเนินต่อไป ภาพลวงของการควบคุม: สิ่งที่คุณทำเปลี่ยนผลลัพธ์ได้ การไล่ตามเงินที่เสีย: เงินที่เสียไปแล้วทำให้ต้องเดิมพันครั้งถัดไป ความจำแบบเลือกจำ: จำครั้งที่ออกได้ แต่ลืมครั้งที่ไม่ออก ในการพูดจริงอคติเหล่านี้ซ้อนทับกัน ประโยคในแบบทดสอบจึงเขียนให้แต่ละข้อมีคำตอบชัดเจนเพียงข้อเดียว
การให้คะแนน
10: คุมพิตได้เลย
8–9: จะได้ยินประโยคเหล่านี้ทั้งคืนและได้แต่ยิ้ม
5–7: รู้จักเหตุผลวิบัติของนักพนันแล้ว หมวดความเชื่อผิด ๆ ครอบคลุมส่วนที่เหลือ
ต่ำกว่า 5: อ่านหน้า “ทำไมรูเล็ตจึงทำให้ติดง่าย” ซึ่งมีรายการทั้งหมดพร้อมหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
คำถาม
ในรูเล็ต ไม่มี ในกีฬาที่ใช้ทักษะบางประเภท หลักฐานยังไม่ชัด วงล้อไม่มีทักษะให้ “ขึ้น”
การไล่ตามเงินที่เสีย ทิ้งห่างแบบอื่นมาก อคติแบบอื่นเปลี่ยนว่าจะเดิมพันอะไร การไล่ตามเปลี่ยนว่าจะเดิมพันเท่าใด
การ์ตูนคั่นเวลา
อคติห้าแบบ นกพิราบหนึ่งตัว
แหล่งที่มา
- Tversky, A. and Kahneman, D. “Judgment under uncertainty: heuristics and biases.”
- Langer, E. “The illusion of control.”